Η επιλογή του επαγγέλματος που θα ακολουθήσει ένας νέος και γενικότερα το σκεπτικό του επαγγελματικού προσανατολισμού είναι μια διανοητική διεργασία που μπορεί και πρέπει να συσχετιστεί με τα ευρύτερα ενδιαφέροντα του υποψήφιου “επαγγελματία” προς όφελός του. Βασική προϋπόθεση ενός σωστού επαγγελματικού προσανατολισμού είναι να γίνει μια προσεκτική ανασκόπηση των γνωστών, αλλά και προσιτών στον υποψήφιο, επαγγελμάτων σε συνδυασμό πάντοτε με τα ενδιαφέροντά του. Ένας τέτοιος συνδυασμός είναι απαραίτητος για να εκλείψει πλέον η γενικολογία, η απρόσωπη παρουσίαση και το χάσιμο πολύτιμο χρόνου και χρήματος κατά το στάδιο επιλογής επαγγέλματος.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο επαγγελματικός προσανατολισμός και η συμβουλευτική γενικότερα πρέπει να γίνονται πάντοτε με τη βοήθεια κατάλληλου λογισμικού (software). Οι πλέον βασικοί λόγοι είναι:
Η δυνατότητα διεξοδικής ανάλυσης χιλιάδων επαγγελμάτων, επικαλύψεων μεταξύ αυτών και συσχέτισης με τα ενδιαφέροντα και τις ικανότητες του υποψηφίου,
Η παραγωγή ποσοτικοποιημένων, αναλυτικών και συγκριτικών στοιχείων με αντικειμενικά κριτήρια, και
Η απελευθέρωση του υποψηφίου από τους περιορισμούς που εκ των πραγμάτων θέτει ο σύμβουλος.
Από τη δεκαετία του 1930 ακόμη, διάφοροι ερευνητές-ψυχολόγοι ενδιαφέρθηκαν να διερευνήσουν το θέμα ως προς τον τρόπο επιλογής των επαγγελμάτων. Το πρόβλημα που ενδιέφερε τους ψυχολόγους μπορεί να αναλυθεί στα εξής επιμέρους προβλήματα:
Στον προσδιορισμό των διαφόρων κοινών στοιχείων που αφορούν σε όσο το δυνατόν περισσότερα επαγγέλματα.
Στη δημιουργία μεθόδων εκτίμησης για την οριοθέτηση των διαφόρων επαγγελμάτων, και στη συγκριτική μελέτη διαφόρων ατόμων εντός και εκτός των επαγγελμάτων αυτών.
Στο σχεδιασμό των διαδικασιών εκείνων που θα μπορούσαν να διαγνώσουν ένα σύνολο χαρακτηριστικών για κάθε άτομο, με σκοπό τον προσδιορισμό των επαγγελματικών του προτιμήσεων.
Τρεις πρωτοπόροι ψυχολόγοι στον τομέα του επαγγελματικού προσανατολισμού (Kuder, Thurstone και Strong) ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα να μελετήσουν τη σύνδεση των ενδιαφερόντων των εργοδοτών με τα ενδιαφέροντα των υποψηφίων εργαζομένων. Με αυτόν τον τρόπο οι υποψήφιοι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να προσδιορίσουν ποια επαγγέλματα θα τους ευχαριστούσε να κάνουν. Οι μελέτες που ακολούθησαν (Tavris, Super & Crites, Tyler, Harrington et al, Holland, κ.α.) επιβεβαίωσαν την τακτική αυτή ως την πιο ενδεδειγμένη.
Έχει γίνει πλέον αποδεκτό ότι σε αντιδιαστολή με τα τεστ του τύπου "Σωστό-Λάθος", η καταγραφή των ενδιαφερόντων ενός ατόμου είναι προτιμότερο να βασίζεται σε ένα "απογραφικό μοντέλο" που δεν περιμένει σωστές ή λάθος απαντήσεις αλλά κάποιο βαθμό ενδιαφέροντος. Με αυτό τον τρόπο, οι απαντήσεις δεν μπορεί να είναι λάθος, αφού αντανακλούν τις προτιμήσεις και τις απόψεις του δεδομένου ατόμου. Οι απαντήσεις τύπου "Σωστό-Λάθος" χρησιμοποιούνται συνήθως σε τεστ ικανοτήτων-δεξιοτήτων.
Μια άλλη ενδιαφέρουσα άποψη των τεστ ενδιαφερόντων είναι η συσχέτισή τους με την προσωπικότητα του ατόμου. Μια σχετικά πρόσφατη έρευνα πάνω στο θέμα αυτό απέδειξε ότι όντως υπάρχει ένα κοινό πεδίο μεταξύ ενδιαφερόντων και προσωπικότητας, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την περαιτέρω βελτίωση του επαγγελματικού προσανατολισμού.
Τέλος, αναφέρουμε ότι το σύστημα αυτό ερευνάται και σταθμίζεται σύμφωνα με τα ελληνικά δεδομένα από το 1989. Το εξελληνισμένο σύστημα τέθηκε σε εφαρμογή και βελτιώνεται συνεχώς από το 1991.
