|
Δρ Μάρκος Ρήγος,
Ph.D. (Ψυχολόγος)
Η αυτοεκτίμηση αποτελεί μια θεμελιώδη ψυχολογική
έννοια η οποία αφορά το σύνολο της
προσωπικότητας του ατόμου. Συνακόλουθα η
μεταβολή της δε μπορεί να γίνει με επιφανειακές
και συνοπτικές διαδικασίες. Στις παρακάτω
παραγράφους προτείνονται συστάσεις και
βιωματικές εμπειρίες που έχει βρεθεί ότι βοηθούν
στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και στην
κινητοποίηση του δυναμικού του ατόμου.
Συστάσεις
Οι συστάσεις* που ακολουθούν μπορεί
να οδηγήσουν στην τόνωση της αυτοεκτίμησης του
ανηλίκου στο βαθμό που εφαρμοσθούν για μεγάλα
χρονικά διαστήματα και κυρίως στο βαθμό που
ενσωματωθούν από τους ενηλίκους που τις
εφαρμόζουν ως προσωπική στάση και βίωμα και όχι
ως απλή διεκπεραίωση.
Υπογραμμίζεται ότι όλες οι συστάσεις δεν είναι
κατάλληλες για όλους τους ανθρώπους ή για όλες
τις περιστάσεις. Οι παρακάτω συστάσεις σε καμία
περίπτωση δεν αντικαθιστούν τις υπηρεσίες των
ειδικών ψυχικής υγείας. Ο ειδικός ψυχολόγος θα
εξετάσει την κάθε περίπτωσή εξατομικευμένα και
θα παρέμβει βάσει των ιδιαιτεροτήτων της κάθε
περίστασης και όχι βάσει απρόσωπων γενικών
θεωριών. Οι παρακάτω συστάσεις υιοθετούνται με
αποκλειστική ευθύνη του εκάστοτε ενήλικα που
σχετίζεται με παιδιά ή εφήβους.
·
Αναπτύξτε μια στάση όπου
εσείς οι ίδιοι πιστεύετε στον εαυτό σας και
στις ικανότητές σας.
·
Αναγνωρίστε τα συναισθήματα
του παιδιού ως πραγματικά και βοηθήστε στην
έκφρασή τους.
·
Αν οι δυσκολίες που πρέπει
να αντιμετωπισθούν αυξάνονται, προσέξτε
ιδιαίτερα να διατηρήσετε μια στάση σεβασμού
απέναντι στον εαυτό σας και στο παιδί.
·
Βοηθήστε το παιδί να
αναπτύξει δημιουργικούς τρόπους
αντιμετώπισης των δυσκολιών.
·
Είναι σημαντικό να σέβεστε
την ιδιωτική ζωή και τους ιδιωτικούς χώρους
του παιδιού.
·
Μην προσπαθείτε να ζήσετε
όλα όσα δεν ζήσατε μέσω του παιδιού.
·
Μη θεωρείτε ότι πρέπει
πάντα να έχετε εσείς την τελευταία λέξη.
·
Δείξτε στο παιδί όσο
περισσότερη εμπιστοσύνη μπορείτε.
·
Αν όλα τ’ άλλα παιδιά το
κάνουν, σκεφτείτε μήπως θα πρέπει να
αναθεωρήσετε το «όχι» σας.
·
Το ζητούμενο δεν είναι να
βρούμε ποιος φταίει αλλά η λύση στο
πρόβλημα.
·
Μη θεωρείτε την καλή
συμπεριφορά αυτονόητη. Τα παιδιά (όπως και
οι ενήλικοι άλλωστε) πρέπει να επαινούνται
όταν κάνουν το σωστό.
*Όλες οι συστάσεις αφορούν παιδιά και
εφήβους.
Βιωματικές εμπειρίες
Ο ποιο αποδοτικός τρόπος για να ενισχυθεί η
αυτοαντίληψη είναι όχι μέσω γενικών συστάσεων
αλλά μέσω της βιωματικής εμπειρίας και της
προσωπικής θέλησης του ατόμου. Αναφορικά με τα
εφηβικά χρόνια του γυμνασίου και του λυκείου ο
ποιο αποδοτικός, δημιουργικός και συγκλονιστικός
τρόπος (δηλαδή ένας τρόπος ικανός να κλονίσει
τις αρνητικές πεποιθήσεις) είναι η ομάδες
προσωπικής ανάπτυξης για εφήβους.
Οι ομάδες εφήβων είναι μικρές ομάδες συνάντησης
υπό την καθοδήγηση έμπειρων ψυχολόγων οι οποίες
ως συνήθως γίνονται κάθε δεύτερη Κυριακή και
έχουν διάρκεια 2 ωρών. Εκεί, μέσα σε ένα πλαίσιο
εμπιστοσύνης και σεβασμού, ο έφηβος μπορεί να
επιλέξει να γνωρίσει τον εαυτό του και να
επικοινωνήσει με άλλους εφήβους οι οποίοι έχουν
ένα κοινό στόχο: Να πάρουν οι ίδιοι την ευθύνη
της προσωπικής τους ανάπτυξης και να δράσουν
ενεργητικά γι αυτήν.
Η επιλογή συμμετοχής σε μια ομάδα προσωπικής
ανάπτυξης αυτή καθαυτή είναι το πρώτο βήμα για
την τόνωση της αυτοαντίληψης του ατόμου: Με το
να πει το άτομο «Ναι» στην ομάδα υπερνικά το
φόβο του αγνώστου αλλά και ναρκισσιστικές
σκληρύνσεις∙ έχει ήδη νιώσει δυνατότερο,
ενεργητικότερο και πιο υπεύθυνο. Με την
ενεργητική συμμετοχή απομυθοποιείται η αρχική
διστακτικότητα εφόσον το άτομο διαπιστώνει ότι η
ομάδα είναι μια ευχάριστη, δημιουργική και
πρωτότυπη διαδικασία.
Η ομάδα εφήβων στοχεύει στην προσωπική ανάπτυξη
του ατόμου στο πλαίσιο της οποίας συντελείται η
ενίσχυση της αυτοαντίληψης. Κάποιοι από τους
άξονες γύρω από τους οποίους μπορεί να κινηθεί
μια ομάδα εφήβων αφορούν:
·
Ενδυνάμωση του Εγώ.
·
Συνειδητοποίηση και
επικοινωνία των βαθύτερων αναγκών.
·
Επικοινωνία και προώθηση των
θέλω.
·
Πρακτική στα δικαιώματα του
ανθρώπου.
·
Διεκδικητική συμπεριφορά.
·
Εφαρμογή νέων λύσεων σε
επαναλαμβανόμενα προβλήματα.
·
Συνθετική ενεργοποίηση της
διάνοιας, του σώματος και του συναισθήματος.
Σε περίπτωση που η συμμετοχή στην ομάδα
δημιουργεί πολλές αντιστάσεις και υψηλό άγχος
στον έφηβο η ατομική συνάντηση αποτελεί ένα
εξαιρετικό εναλλακτικό πλαίσιο. Η αυτογνωσία, η
ουσιαστική αλλαγή και η απελευθέρωση από τις
όποιες δυσκολίες μπορεί να διευκολυνθούν και από
τα δύο παραπάνω συμπληρωματικά πλαίσια.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να
ανατρέξετε στους παρακάτω ηλεκτρονικούς
συνδέσμους:
· www.googleme.gr
(Ομάδα προσωπικής ανάπτυξης εφήβων.
· www.markosrigos.gr
(Μάρκος Ρήγος, ψυχολόγος – ψυχοθεραπευτής,
συγγραφέας του παρόντος άρθρου).
 |
