Η επαγγελματική-περιβαλλοντική τυπολογία του Holland χρησιμοποιεί μια ειδική ταξινόμηση της προσωπικότητας, προκειμένου να περιγράψει και να εξηγήσει ατομικές διαφορές και ομοιότητες, και μια ταξινόμηση εργασιακών περιβαλλόντων, προκειμένου να περιγράψει και να εξηγήσει διαφορές και ομοιότητες μεταξύ επαγγελμάτων. Η θεωρία χρησιμοποιεί τις δύο αυτές ταξινομήσεις, καθώς και μια σειρά συμπληρωματικών εννοιών, για να εξηγήσει: α) την επιλογή επαγγελματικής καριέρας, β) την προσέλκυση και τη διατήρηση των εργαζομένων, γ) την επαγγελματική επιτυχία και ικανοποίηση, και δ) τη συμβατότητα της προσωπικότητας με το εργασιακό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή η εργασιακή προσωπικότητα δύναται να ερευνηθεί κάτω από έξι τύπους, που είναι: ο πρακτικός (Realistic), ο ερευνητικός (Investigative), ο καλλιτεχνικός (Artistic), ο κοινωνικός (Social), ο επιχειρηματικός (Enterprising) και ο συμβατικός (Conventional). Κάθε τύπος προσωπικότητας σχετίζεται με ένα εργασιακό περιβάλλον που αντιπροσωπεύει μία ή περισσότερες κατηγορίες επαγγελμάτων με κοινά ψυχομετρικά χαρακτηριστικά. Αποτελεί αξίωμα ότι οι εργαζόμενοι αναζητούν εργασιακά περιβάλλοντα που βρίσκονται σε σύμπτωση με τους ίδιους. Αντίστοιχα, τα περιβάλλοντα στρατολογούν, διατηρούν και ανταμείβουν ανθρώπους που βρίσκονται σε σύμπτωση με αυτά. Η σύμπτωση εκτιμάται με βάση το ποσοστό κατά το οποίο η επαγγελματική προσωπικότητα ενός ατόμου ταιριάζει με τον περιβαλλοντικό τύπο ενός επαγγέλματος ή μιας θέσης εργασίας.

Το πρακτικό περιβάλλον συχνά έχει να κάνει με εργασία σχετική με μηχανές ή με εργαλεία, ενώ το κοινωνικό περιβάλλον έχει να κάνει με εργασία σε σχέση με ανθρώπους παρά σε σχέση με μηχανές ή με εργαλεία. Το ερευνητικό περιβάλλον απαιτεί σκεπτικισμό και αναλυτικές ικανότητες, τη στιγμή που το επιχειρηματικό περιβάλλον απαιτεί πειθώ και άλλες κοινωνικές δεξιότητες. Το καλλιτεχνικό περιβάλλον απαιτεί δημιουργικότητα, τη στιγμή που το συμβατικό περιβάλλον επικροτεί την ευταξία και την εφαρμογή στον τρόπο ζωής καθιερωμένων κανόνων ή προτύπων.

Ο βαθμός κατά τον οποίο ο εξεταζόμενος εκδηλώνει διαφοροποιήσεις μεταξύ των δεδομένων ταξινομήσεων προσωπικότητας αντικατοπτρίζει τις αντίστοιχες κλίσεις του. Υψηλός βαθμός διαφοροποίησης των παραγόντων δηλώνει μεγάλη απόσταση μεταξύ των υψηλόβαθμων και των χαμηλόβαθμων εργασιακών περιβαλλόντων. Χαμηλός βαθμός διαφοροποίησης μεταξύ των παραγόντων δηλώνει μικρή απόσταση μεταξύ των υψηλόβαθμων και των χαμηλόβαθμων εργασιακών περιβαλλόντων.